सोरठी सोमनाथ

सोरठी सोमनाथ हे बारा ज्योतिर्लिंग मंदिरांपैकी एक मंदिर आहे.

सोमनाथ‬ (सोमनाथ मंदिर, प्रभास पतन, गुजरात) ‪सोमनाथ ज्योतिर्लिंग‬ भगवान महादेव यांच्याकडून स्थापित केलेला सर्वात पाहीले ज्योतिर्लिंग आहे.

भगवान ब्रम्हाचा मुलगा प्रजापति ‪दक्ष‬ यांची २७ मुलींचा (२७ नक्षत्र) विवाह ‪चंद्रदेव‬ (चंद्रग्रह) बरोबर करण्यात आला. पण एका अटीनुसार, चंद्रदेव आपल्या सर्व पत्नींना कोणताही फरक न करता एकसारखे प्रेम करेल. परंतु असे करायला चंद्रदेव असफल राहिले, ज्या कारण प्रजापति दक्ष यांनीं त्यांना श्राप दिला की, "हळू हळू त्याची चमक कमी होऊन, तो एक मृत ग्रह बनून त्याचा अंत होणार." परंतु दक्षाने आपल्या मुलींचे पती आणि त्यांचे भविष्य च्या विषयी काहीच विचार नाही केला. यासाठी दक्ष ची मुलगी म्हणून जन्माला आलेली, भगवान शंकर ची पत्नि ‪सती‬ (पार्वती) ने भगवान शंकराला चंद्रदेवाचे प्राण वाचवायला सांगितले.

भगवान शंकरराने सतीला आपले यथारुप ‪शिवलिंग‬ देऊन समुद्राच्या किनारी मृतावस्थेत पडलेले चंद्रदेव च्या जवळ स्थापित करायला सांगितले, आणि चंद्रदेवाच्या संपुर्ण परिवार आणि सप्तर्षी यांच्या सोबत ‪महामृत्युंजय मंत्राचा जप करायला सांगितले.

त्यानंतर चंद्रदेव मृत अवस्थेमधून बाहेर आले, आणि त्यांची चमक पण परत आली. शंकराने चंद्रदेवाला मृत्युपासून वाचण्यासाठी आपल्या डोक्यावर स्थापित होण्यास सांगितले की, "चंद्रदेव, माझ्या मस्तकावर स्थापित झाल्या कारणाने तुझा अनंत काळापर्यंत अंत होणार नाही, परंतु दक्षाच्या श्रापाचा प्रभाव आपल्यावर सदैव राहील. ज्या कारण तुम्ही आपली चमक प्रत्येक १५ दिवस कमी होईल आणि त्या नंतर वाढेल आणि त्या दशाचा परिणाम समुद्रदेवतेवर होणार आणि प्रत्येक १५ दिवस समुद्र मध्ये भरती-ओहोटी (waxing and waning) होणार."

यामुळे भगवान शंकर ‪सोम‬ (चंद्र) चे ‪नाथ‬ (स्वामी) बनले आणि सोमनाथ ज्योतिर्लिंगाची स्थापना झाली.