श्री क्षेत्र पद्मालय

*श्री क्षेत्र पद्मालय, जळगावपासून सुमारे ३० किमी अंतरावर स्थित आहे.*

*पद्मालय हा शब्द ‘पद्म’ आणि ‘आलय’ या दोन शब्दांचा मिलाफ आहे जो संस्कृतमध्ये कमळाचे घर आहे. हे मंदिराच्या जवळ कमळ तलाव असलेले भगवान गणेशला समर्पित आहे. पद्मालय मंदिर भारतातील अडीच गणपती पिठांमध्ये आहे. हे मंदिर अर्धा पीठ म्हणून सन्मानित आहे.*

*मंदिरामध्ये दोन स्वयंभू दोन गणेश मूर्ती आहेत. आमोद आणि प्रमोद. या दोन्ही मूर्तींमध्ये प्रवाळ आहेत आणि त्यांच्या उजव्या कवटीचे त्रिशंकण उजवीकडे आहे आणि दुसरा एक डाव्या बाजूला आहे. दोन्ही मूर्ती स्वयंभू आहेत. हे मंदिर दगडांच्या आतील बाजूस बनले आहे.*

*या तलावातील कमळाच्या फुलांनी भरलेला होता त्यामुळे मंदिरांना पद्ममालय असे म्हटले जाते. हे मंदिर टेकडीच्या वरती आहे आणि अनेक लहान मंदिरे वेढलेला आहे.*

*श्री गोविंद महाराजांच्या मंदिराच्या पादुकाचा ४४० कि.ग्रा. वजनाची एक मोठी घंटा आहे. पौराणिक कथांनुसार असे म्हटले जाते की भीमाने बकासुला लढाईत पराभूत केले. लढाई नंतर त्याची तहान भागवण्यासाठी त्याने पाण्याचा तलाव तयार करण्यासाठी जमिनीवर कोपर धरला. या ठिकाणाला भीमकुंड असे म्हटले जाते, आणि ते पद्मालय जवळ आहे.*

*विविध औषधी वनस्पती पद्मालय मंदिराच्या परिसरात आढळतात.*

*महाराष्ट्र शासन, आंतरजाल.*